عناصر شش گانه خبر نویسی کدام است و ارزش های خبری چیست؟

خبر چیست و چه بخش هایی دارد؟ اصول خبر نویسی چیست؟

در این مطلب به تعریف خبر و خبررسانی، اجزاء خبر و بخش های مختلف خبری، عناصر شش‌گانه خبر، ارزش های خبری و ۵۰ قاعده خبرنویسی پرداخته شده است.

خبر چیست تعریف خبر اجزاء خبر خبررسانی یعنی چه بخش های خبری news خبرگزاری چیست

مجله اینترنتی پارسی گو: خبر چیست و چه تعریفی دارد؟ یک خبر کامل چه بخش هایی دارد؟ اصول خبر نویسی چیست؟ در این مطلب به این سوالات و دیگر سوالات مرتبط با اصول خبرنویسی حرفه ای پاسخ داده شده است. با ما همراه باشید:

تعریف خبر و خبرنویسی و شناخت اجزای خبر/ سخت خبر و نرم خبر چیست؟

اصل اول از اصول بین المللی اخلاق حرفه ای خبرنویسی:‌ مردم حق دارند از طریق اطلاعات دقیق و جامع به تصویری عینی از واقعیت دست یابند و آرای خود را آزادانه ازطریق رسانه های گوناگون فرهنگ وارتباطات بیان کنند آنجه ازتاریخ برمی آید این است که اولین روزنامه های خبری توسط ژولیوس سزار منتشر شده واز آن زمان تاکنون نیاز بشر به خبر وتلاش آدمی برای آگاهی از تازه ترین ، مهمترین و جالب ترین رویدادهای جهانی ارزش روز افزونی به خبر و خبررسانان داده است دراین مقاله سعی شده است به نکاتی مختصر و مفید درخبرنویسی که مورد استفاده فعالان عرصه خبری قرار می گیرد اشاره شود امید است موردتوجه علاقه مندان قرار گیرد .

تعریف خبر / اعلام وقایع / گزارش ساده و مناسب از رویدادها

تعاریف متعددی برای خبر بیان شده است که در اینجا فقط به دومورد آن اشاره می شود

الف) خبر اعلام و بیان وقایع جالب زندگی اجتماعی ونقل عقاید و افکار عمومی است.

ب) خبر گزارش ساده ، خالص ، مناسب ؛ دقیق وخلاصه رویدادها ، گفته ها و اندیشه ها است

عناصر شش گانه خبر : که کی کجا چه چرا چگونه / ارزش های خبری

یک خبر درست باید دارای عنصرهای شش گانه فوق الذکرباشد و باید دقت کرد که مخاطب بتواند پاسخ به این پرسشها را خود بیابد.

که : نشان دهنده انسانها ، جانوران ؛، سازمانها و یا چیزهایی است که در رویداد حضور و یادخالت دارند و یا رویداد به گونه ای باآنان در ارتباط است .

کی : نشان دهنده زمان وهنگام رویداد است

کجا : نشان دهنده مکان رویداد است که علاوه بر موقعیت محل باید فاصله آن را با نقاط مهم دیگر ( مرکز استان ، مرکز کشور و …) بیان کند.

چه : نشان دهنده مووضع آنچه که رویداد را تشکیل می دهد است.

چرا : نشان دهنده انگیزه است که پدید آورنده رویداد می باشد.

چگونه : نشان دهنده چگونگی رویداد است و ترتیب و کیفیت آن را مشخص می کحند نکته مهم این که باید درمتن خبر درباره عناصر خبری نهفته درخبر توضیخ مناسب و شایسته راداد و درصورتی که یکی ازعنصرهای خبر مورد تردید و یا ابهام باشد این کمبود رادرخبر بیان کرد.

ارزشهای خبری : عبارتند از دربرگیری (‌جامعیت ) ، شهرت ، تضاد ؛ استثنا ، تنوع ( تعداد ومقدار ) ، مجاورت و تازگی

۵۰ قاعده مختصر و مفید درخبر نویسی

در این بخش ۵۰ قاعده خبرنویسی را بررسی می کنیم. این قواعد شامل اصول خبر نویسی، قواعد تیترنویسی و قواعد لید نویسی هستند.

الف )‌ اصول خبر نویسی :

۱- مفاهیم اساسی خبر نویسی عبارتند از درستی ، روشنی و جامعیت خبر

۲- خبر باید درست ، کامل ، ساده ، روان و به زبان مردم عامی و درجمله های کوتاه نوشته شود.

۳- خبر باید فاقد واژه ها و عبارتهای دشوار ودور از ذهن باشد.

۴- خبر باید بیشترین اطلاعات رادرکوتاه ترین متن ارایه کند تاعلاقه مندان درکمترین فرصت بیشترین بهره را ازآن ببرند.

۵- خبر باید به گونه ای تنظیم شود که بخشهای مختلف آن (تیتر و لید ومتن )‌با یکدیگر هماهنگی وتطابق لازم راداشته باشند.

۶- خبر باید اطلاعات مورد نیاز خوانندگان را دربرداشته باشد

۷- درخبرنباید پاراگراف ها را با یک عبارت تکراری اغاز کرد

۸- به هنگام به کاربردنام افراد ، سازمانها درخبر آنچه مهم است آگاهی مخاطب از مقام و ملیت و جنسبت فرد است و دانستن نام و نام خانوادگی برای مخاطب ارجحیت ندارد و برای آنکه شناسایی بخوبی صورت گیرد باید در بار اول بتتریب به نام ونام خانوادگی مقام اجتماعی و نام کامل سازمان اشاره شود ودر پاراگرافهای بعدی باتوجه به متن خبر از مشخصات بعدی استفاده کرد.

۹- درخبر باید از کاربرد عنوانهای تحصیلی ( دکتر ، مهندس ) عنوانهای آداب منشانه ( آقا ، خانم ،‌تیمسار ،‌جناب ) خودداری شود.

۱۰- برای تهیه ونگارش یک خبر خوب وکامل تکیه برحافظه کافی نیست بلکه از آغاز تاپایان تهیه گزارش باید یادداشت برداری شود و پس از دوباره خوانی ،‌تکمیل واصلاح متن ، خبر بصورت دقیق تنظیم گردد.

۱۱- برای تهیه خبرهای کامل ، جامع و تازه باید همواره بامردم درتماس بود و نیازهای جامعه را شناخت

۱۲- همواره پس از تنظیم خبر باید دوباره خوانی خبر صورت گیرد تاهرگونه ابخام احتمالی رفع شده و ازجامع و کامل بودن و صحیح بودن خبر اطمینان حاصل شود.

۱۳- نویسنده خبر باید به دستور زبان و آیین نگارش فارسی مسلط و به فرهنگ غنی ایرانی و اسلامی جامعه آشنایی کامل داشته باشد.

۱۴- برای موفقیت درعرصه خبر نویسی نویسنده خبر باید آگاهی های سیاسی ، فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی و دینی خود را افزایش دهد.

۱۵- توجه به تازگی واهمیت سرعت درتهیه خبر و از ضروریات حرفه خبرنگاری است ولی بهانه سرعت درکار توجیه مناسبی برای بی دقتی درنگارش خبر نیست

۱۶- مشاهده غلط املایی و انشایی درخبرنویسی به هیچ وجه پذیرفتنی نیست.

۱۷- نامهای خارجی ، نامهای خاصر ، عبارات علمی ونقل قول از دیگران رادرمتن خبر بایداخل گیومه نوشت

۱۸- درنگارش نامهای خاص وعام بویژه اسامی خارجی دقت درنگارش شرط لازم ویکسان نویسی نامها شرط کافی است.

۱۹- خبرهای جالب ازرویدادهایی که به نظر دیگران عادی وکم ارزش می آیند به وجود می آید

۲۰- هرچه اهمیت موضوع خبر بیشتر وهرانداه علاقه متقاضیان برای آ”اهی ازخبر بیشتر باشد باید خبر را مشروح تر نوشت.

۲۱- خبر نادرست به جای پاسخ گویی به نیاز متقاضیان چند پرسش جدید را مطرح کرده وآنها را نیز بی پاسخ می گذارد

۲۲- رفتار شایسته و منطقی وآراستگی ظاهری هنگام تهیه خبر تاثیر بسیاری بر روی منبع خبر دارد.

۲۳- فرد حقیقی و یا حقوقی که خبر از او سرچشمه می گیرد را منبع خبر می گویند.

۲۴- تاحد امکان درخبر باید به نقل قول مستقیم پرداخت و باید تلاش کرد تاانتقال مفهوم پیام و مطلب برمنبع خبر استوار شود.

۲۵- سابقه خبر یعنی توضیخ دادن درخصوص گذشته و پیشینه خبر که معمولا در پاراگراف آ×ر و پس از ارایه مطالب جدید می آِد ذکر این سابقه کمک شایانی دردرک بهتر خبر برای مخاطب خواهد داشت و برای اتصال سابقه به منتن خبر از واژه های کلیشه ای نظیر گفتنی است ، شایان ذکر است استفاده می شود.

۲۶- درنگارش خبر باید مقیاس های متری ، میزان و بهای کالاها ،‌درجه ها و درصدها ،آمارها ،‌رتبه ها ، ساعت و تاریخ ، روزها و صفحه کتابها ومانند آن را باید با عدد نوشت .

۲۷- شماره یک وکسر کمتر از یک را باید با حروف نوشت (شماره های ۲ تا ۱۰ را می توان هم با حرف وهمب اعدد نوشت)

۲۸- رعایت نشانه گذاری فارسی درتنظیم ونگارش خبر الزامی است

ب) قواعد تیتر نویسی :

۲۹- تیتر جوهره و روح خبر وماندگارترین قسمت خبر درذهن مخاطب است و باید خلاصه مهمترین مطالب خبر باشد تیتر نویسی یکی از فنی ترین ، حرفه ای ترین و درعین حال شیرین ترین کارهای تهیه خبر است تیتر اگر اصولی و با علم به ویژگیهای مخاطب و متناسب با موضوع انتخاب شود می تواند بسیاری از مخاطبین بی تفاوت نشریات را نیز جذب کند.

۳۰- تیتر جمله ای است که درخلاصه ترین شکل ممکن قصد دارد پیامی مرتبط با متن خبر را به مخاطب منتقل کند.

۳۱- ازتکرار کلمات درتیتر باید خودداری شود همچنین درتیتر ازکاربرد واژه های اضافی و توضیحی باید خودداری کرد.

۳۲- تیتر باید به گونه ای باشد که درآن به اندازه نیاز و فقط به مهمترین عناصر شش گانه خبری اشاره شود.

۳۳- درنگارش تیتر باید از واژه های آشنا و رسا استفاده کرد.

۳۴-تیتر بایدحتی الامکان با فعل به پایان رسیده ودارای مفهوم باشد.

۳۵- درتیتر نیاز به نقطه گذاری درپایان جمله نیست ولی به کاربردن علایم سجاوندی درداخل تیتر اشکالی ندارد.

۳۶- تیتر باید کوتاه ، جامع و مانع ، مختصر و مفید ، منطبق و همانگ با خبر ، جاذب و جالب ، روشن و دقیق ، روان و سلیس و بدون ابهام باشد.

۳۷-تیتر نباید مبهم و شعاری باشد همچنین ازنگارش تیتر سوالی و منفی باید باید پرهیز کرد.

۳۸- درتیتر باید باکمترین واژه ها بیشترین معنی ، مفهوم و پیام را بیان کرد.

۳۹- تیتر باید به گونه ای باشد که نوع ، موضوع و ارزشهای خبری را بیان کند.

۴۰- تیتر حتی المقدر نباید با قیدهای زمان ومکان شروع شود.

۴۱- تیتر راب اید پس از تنظیم خبر نوشت

ج) قواعد لید نویسی :

۴۲- لید خلاصه مهمترین بخش خبر است جالب ترین و پرهیجان ترین موضوع تازه ترین رخداد و محکم ترین بخش خبر راباید باکلمات جذاب ، بدیع ، جاندار ، قاطع و هیجان انگیز درلید خبر نوشت

۴۳- درتهیه وتنظیم خبر ،مهمترین کار نوشت مقدمه یا لید بصورت خلاصه و فشرده است درواقع لید چیزی نیست جزهمان چند جمله اول خبر که هدایت گر مخاطب به درون خبر است.

۴۴- لید باید کوتاه ، درست و رسا باشد هرچه لید کوته تر باشد جذاب تر است لید خوب حداکثر بین ۱۰-۱۵ کلمه است.

۴۵- از ذکر ماطلب مبهم وکلی و کم اهمیت و جزیی در لید باید خودداری شود.

۴۶- نام ونام خانوادگی افراد رادرصورتی درلید ذکر می کنیم که مخاطب بتواند مسئولیت و نقش او را در ذهن مجسم کند درغیر این صورت برای معرفی افراد در لید باید از مسئولیت و سمت و دیگر خصوصیات مربوط استفاده کرد.

۴۷- درلید باید سعی شود به عناصر شش گانه خبری پاسخ داده شود.

۴۸- در لید نباید شک وتردید درموضوع خبر رسوخ نماید وهمچنین ازمجهول نویسی درلید باید پرهیز کرد.

۴۹- جز درموارد استثنایی نباید لید را بازمان ومکان شروع کرد.

۵۰- نتیجه واقعه یا رویداد تاحد ممکن باید در لید آورده شود.

تعریف اجزای خبرمکتوب

برای اخبار مکتوب یاخبر نوشتاری معمولا هفت شاخص ارزش خبری ، سندیت ، نگارش ، تنظیم ، جامعیت ، ویرایش و تأثیر گذاری تعیین شده است که به ترتیب هر یک ازاین شاخصها را تعریف می کنیم.

۱- ارزش خبری: همان معیارهای گزینش رویدادهاست .خبرهایی که دارای ارزش های خبری مانند در برگیری ، بزرگی ، مجاورت معنوی یا جغرافیایی ، شهرت ،عجیب یا استثنایی بودن ، برخورد و… باشند ، قابلیت انتشار و پخش دارند . در اینجا منظور از ارزش خبری استنباط این موضوع است که اصولاً رویدادی که از آن خبر می سازیم ارزش آن را دارد که در بخشهای مختلف خبر محلی رادیو و تلویزیون مطرح شود.

۲- سندیت : این شاخص ناظر به اعتبار منبع در کار خبر و خبر رسانی است و منظور این است که اطلاعات ارائه شده درباره موضوع از منابع خبری رسمی ، موثق و مرتبط نقل شده باشد.

۳- نگارش : این شاخص ناظر به جنبه های ادبی و دستوری خبر است . خبر باید با رعایت کامل اصول خبر نویسی و دستور زبان فارسی به دور از پیچیدگی ها ، تعارف ها ، تکلف ها و تعابیر نامأنوس نوشته شود . بطور کلی در شاخص نگارش به ساده نویسی ، روان نویسی و درست نویسی خبر به گونه ای که برای همگان قابل فهم باشد توجه میشود .

۴- تنظیم :‌ این شاخص ساختار فنی و تکنیکی خبر را بررسی و اندازه گیری می کند و منظور آن است که خبر باید دارای ساختار مناسب و فراگیر باشد و بخشها و اجزا آن به ترتیب اهمیت و ارزش اطلاعاتی تنظیم شود. بطور کلی ساختار خبر باید از توالی منطقی برخوردار باشد و چینش اجزا آن از مبانی تخصصی و منطقی پیروی کند . به عبارت دیگر در شاخص تنظیم ، ساختار خبر از نظر عنوان ، لید ،‌متن و نتیجه گیری و سابقه آن ارزیابی می شود .

۵- جامعیت : این ویژگی در خبر تا آنجا مورد نظر است که پس از انتشار خبر یا گزارش در خصوص موضوعی خاص سئوالی درباره آنچه که مطرح شده است برای مخاطب باقی نماند ضمن اینکه اطلاعات غیر مرتبط و اضافه هم نداشته باشد . به عبارت دیگر شاخص جامعیت ، میزان پاسخگویی خبر را به شش عنصر خبری چه کسی ،کجا ، کی ، چه ،‌چرا و چگونه مورد سنجش قرارمی دهد .

۶- ویرایش : منظور از ویراستاری خبر اعمال نظر پس از نگارش درست آن و انتخاب واژگان مناسب به اقتضای موضوع خبر و با توجه به بار معنایی و تخصصی کلمات است بگونه ای که در خبر کلمات و جملات متناسب با موضوع و با رعایت اصل ایجاز و اختصار آورده شود .

۷- تأثیر گذاری : خبر باید به گونه ای تهیه و تنظیم و پخش شود که علاوه بر افزایش دانش و اطلاعات و تامین علایق خبری مخاطب در نگرش و بینش او نیز تغییراتی ایجاد کند. در واقع میزان تأثیر گذاری خبر به غنای اطلاعاتی وجهت گیری تبلیغاتی آن بستگی دارد .

تعریف سخت خبر _ نرم خبر _ اخبار فیچری

درنوعی تقسیم بندی اخبار را می توان به سه دسته کلی تقسیم کرد : سخت خبر _ نرم خبر _ اخبار فیچری

سخت خبر چیست؟

به آن دسته از اخبار گفته می شود که زمان در آنها نقش حیاتی دارد و به نوعی می توان آنها را اسیر زمان دانست . در یک سخت خبر وظیفه رسانه نگاران این است که جزئیات مهم مربوط به یک رویداد را (شش عنصر خبری که ، کی ، کجا ، چه ، چگونه ، چرا ) در اسرع وقت از طریق هر منبع خبری به مخاطب برسانند .

سخت خبر حاوی اطلاعاتی است که دانستن آن برای طیف گسترده ای از مردم حائز اهمیت است و ممکن است زندگی آنها را تحت تاثیر قرار دهد : (سقوط هواپیمای مسافربری ، توافق جدید سران احزاب سیاسی ، گران شدن کالاهای اساسی ، افت تولید ناخالص ملی و …)

در سخت خبر ، با افرادی سروکار داریم که همه آنها را می شناسند:

  • رئیس جمهور
  • روسای احزاب بزرگ
  • وزیر امور خارجه
  • رئیس پلیس و…

نرم خبر چیست؟

همان چیزی است که در آن حق انتخاب دارید . ما معمولا کارهایمان را بر اساس برنامه ریزی انجام می دهیم . مثلا وقتی یک خبر فوری روی می دهد شما معمولا طبق برنامه پیشمی روید : هرم وارونه ، کی ، کجا ، … اگر عکس این کار را انجام دهید ، می شود نرم خبر.

مثلا با خودتان می گویید : می خواهم این را اینجوری بخوانم ، می خواهم از این فرد گزارش تهیه کنم . این کارها ممکن است خبر شما را نرم تر کند . شاید بهتر است بگوییم نرم خبر ، ایده ای است که شما دوست دارید آن را دنبال کنید . در نرم خبر راجع به افرادی می شنویم که ممکن است آنها را نشناسیم.

برای مطرح کردن برخی از موضوعات در قالب خبر همواره نمی توان از شیوه سخت خبر استفاده کرد مثل پرداختن به عادت غذا خوردن مردم یا حتی معرفی فردی که مردم او را نمی شناسند اما جذابیت های زیادی در او دیده اند . در این حالت نرم خبر به کمک شما می آید و جایگزین خوبی برای سخت خبر است.

اگر یک نرم خبر به خوبی ساخته و پرداخته شود و به درستی هدف خود را تبیین کند می تواند مخاطب را به خوبی سرگرم کرده یا چیزی به او بیاموزد . از این رو می توان از نرم خبر برای پوشش مضامین سرگرم کننده ، آموزنده ، خانوادگی ، عاطفی و آنچه که به عنوان گرایش روز می شناسیم ، استفاده کرد . اخباری مثل اینها : پیش از شروع ورزش نرمش کنید یا اینکه موقع خرید کامپیوتر به چه نکاتی توجه داشته باشید.

نرم خبر نوعا برای پوشش موضوعات مورد علاقه به کار می رود و تمرکز آن بیشتر بر روی سرگرمی است ، اسیر زمان نیست و می توان همواره و در هر کجا از آن استفاده کرد ، خصوصیتی که کمتر می توان در سخت خبر دید.

نرم خبر می تواند ارائه کننده جزئیات زیاد و تحقیق محور باشد ، نرم خبر فرصتی است تا بتوان خلاقیت ها را نشان داد و به اخبار رنگ تنوع بخشید.

یکی از مزیت های بزرگ نرم خبر این است که بسیاری از اخباری که در این قالب تولید می شوند، تاریخ مصرف طولانی تری به دست می آورند . یک خبر مبتنی بر سخت خبر ، ممکن است نهایتا تا پایان روز انتشار ، ارزشمند باشد و پس از پخش از رادیو و تلویزیون ارزش خبری خود را از دست بدهد.

برخی رسانه نگاران (به ویژه روزنامه نگاران) از نرم خبرها به عنوان اخبار جاپرکن یادمی کنند و در صورتی که اخبار سخت خبر مهمی از راه برسد ، این اخبار جاپرکن بلافاصله جایشان را به خبر سخت خبر فوری می دهند.

برخی از نرم خبرها برای پوشش موضوعاتی استفاده می شوند که اساسا به آنها نمی توان اخبار گفت مانند توصیه های ایمنی ، بهداشتی ، بررسی ژانرهای نمایشی تلویزیونی و یا هر چیز دیگری که در آن زمان رایج است.

برخی دیگراز نرم خبرها با رویدادهایی که در حال وقوع هستند سروکار دارند ، اما این رویدادها آنی و مقطعی نیستند و استمرار دارند مثل پیدایش یک سبک موسیقی جدید و پیدا شدن طرفداران زیاد برای آن ، ایجاد وفاق بین نامزدهای سیاسی ، تغییر دیدگاه سیاسی در یک حزب بزرگ و مانند اینها.

نرم خبر هنوز در سطح جهان ، بحث روز است و این بحث را بیشتر، مخالفان آن دنبال می کنند و نقطه تاکید آنها هم برگره خوردگی نرم خبر و هم پیمانی آن با روزنامه نگاری انتقادی متمرکز است، این هم پیمانی از دیدگاه مخالفان نرم خبر ، خطرناک قلمداد می شود . مخالفان نرم خبر در سطح جهانی غالبا به علت غلبه عناصر خبری تحلیل (چراییwhy=) و تشریح (چگونگی = how) بر نرم نویسی معتقدند که این سبک خبرنویسی نه تنها حقیقت را قربانی می کند ، بلکه باعث تضعیف دموکراسی هم می شود.

اما اینطور به نظر می رسد که عرصه دیگر مخالفت با نرم نویسی که در لایه های پنهان تری قرار دارد از سوی دولتمردان در روابط عمومی های دولتی گشوده شده و علت آن هم بی اعتنایی نرم نویسی بر منابع رسمی و استواری آن بر منابع متعدد است.

علت دیگر مخالفت با این سبک این است که سخت خبرها عمدتا رویدادهای مهم اسیر زمان را گزارش می کنند که اگر سریع ارائه نشوند، می سوزند و به اصطلاح به دست رقیب می افتند . اما نرم خبرها بیشتر به پدیده هایی می پردازند که محرکه اصلی ایجاد خبرها و سمت دهنده به آنها هستند، نرم خبرها تجزیه و تحلیل می کنند ، به مخاطبان راه حل پیشنهاد می کنند، آلترناتیو پیشنهاد می کنند، از ضرورت تغییر می گویند و مهمتر از همه جور دیگری نوشته می شوند تا ضمن اطلاع رسانی، جذاب و سرگرم کننده هم باشند ، نرم خبر هم استارت زننده به رویداد است و هم تعقیب کننده آن. بنابراین بر خلاف نظر عده ای که نرم خبر را فاقد قدرت ارائه اخبار دست اول اعلام می کنند،‌ نرم خبر اتفاقا می تواند چنین ماموریت هایی را بر عهده بگیرد . آنچه برای نرم خبر دشوار است پوشش اخبار فوری است.

نرم خبر همچنین می تواند جنبه تکمیلی برای سخت خبر داشته باشد و در قالب مطالب کادری یا با خبر اصلی کار شود یا در حالت یک خبر عمقی و پس زمینه ای برای مطلب اصلی عمل کند.

مدافعان نرم خبر معتقدند اخباری که شنیده یا خوانده یا دیده نشوند ، هیچ ارزشی ندارند . علاوه بر این ، این نرم خبرها هستند که با ارتقای سواد رسانه ای مخاطبان ، راه بهتر زیستن در جهان تحت سلطه کلیشه های خبری را می آموزند و در عین حال مردمی را که علاقه چندانی به اخبار ندارند ، با ارائه نرم خبرها به مشارکت های اجتماعی می کشانند . بسیاری از این خبرها به ارتقای امنیت، بهداشت، انتخاب های بهتر و ارتقای اندیشه انتقادی می انجامند و با ارائه دیدگاههای متفاوت و چند منبعی بودن، جامعه را به گفتمان دموکراتیک نزدیک می کنند.

ضرورت تغییر در شیوه های تنظیم خبر در زمانه سایبر، ضرورت تبیین گری در دوران انفجار اطلاعات محض ، توضیح بیشتر و عمقی تر خبرهای پیاپی رادیوها و تلویزیون ها، تبیین رویدادها و نیز ضرورت ایجاد پرش و ترغیب مخاطبان به تعقیب رویدادها با اتکا به نثری جذاب و گیرا، از دیگر علل مدافعان نرم خبر برای نرم نویسی است.

لید یک نرم خبر چه ویژگی دارد؟

درست مانند قلاب ماهیگیری است که مخاطب را به دام می اندازد و به داخل خبر می کشد. این لید می تواند یک جمله باشد اما تفاوت آن با لید سخت خبر این است که به جای جواب دادن به عناصر شش گانه خبر، سعی می کند با فضا سازی و رنگ آمیزی هر چه بهتر،مخاطب را به خواندن و شنیدن مطلب فرا بخواند و پاسخگویی به شش سوال اساسی و نه لزوما همه آنها را به جملات بعدی لید محول کند.

در نوشتن لید نرم خبر ، باید از خیال استفاده کرد. باید سعی کرد تا موضوع را به طور غیرمستقیم و از راه کنایه مطرح ساخت و سپس با زبانی جذاب یا ادبیاتی ویژه به تشریح آن پرداخت.

نگارش یک نرم خبر درست مثل یک رمان است که باید توجه مخاطب را جلب کند و او را به دام بیاندازد.

بدنه نرم خبر چگونه است؟

لحن یک نرم خبر دوستانه و غیررسمی است . مملو از نقل قولهای مستقیم و پس زمینه هایی است که خواننده را به اصل و عمق موضوع می برند.

فراموش نکنید نرم خبر ممکن است گاه دنبال کننده یک سخت خبر باشد . پس لازم است تا با یک یا چند پاراگراف پس زمینه ای خواننده را با اصل ماجرا آشنا ساخت . رنگ آمیزی های مختلف و ایجاد تنوع از دیگر ملزومات نرم خبر است . همچنین ممکن است در لید یا ابتدای بدنه خبر چیزی را گفته باشید یا شخصیت جدیدی را معرفی کرده باشید که نیازمند توضیح بیشتری است . این کار را می توانید با پس زمینه های کوتاه ولی مهم انجام دهید.

بدنه خبر شامل ترکیبی از نظرات افرادی است که شما با آنها مصاحبه کرده اید ، یا دربرگیرنده اطلاعات اصلی خبر و نقلی- روایتی است که کمک می کند جریان داستان به خوبی پیش برود.

در واقع از لحاظ ساختار ، در نوشتن بدنه یک نرم خبر و نوشتن بدنه یک سخت خبر تفاوت چندانی وجود ندارد. اما محتوای یک خبر خود نشان می دهد که چگونه باید گفته شود . مثلا یک گزارش از شخصی رسمی باید به شیوه توصیفی نوشته شود ، حال آنکه گزارش یک رویداد منحصر به فرد باید در لحن ، نحوه بیان و جزئیات ، غیر قابل تصور و انفجاری باشد.

در نوشتن بدنه نرم خبر باید در سراسر متن به مضموم (تم اصلی) وفادار بود ممکن است شما جزئیات زیادی را وارد بدنه خبر کنید ، اما همواره باید به مضمون و ایده اصلی متن بازگردید.

شمامی توانید ارتباط جزئیات را با موضوع هر پاراگراف اندازه گیری کنید . مثلا : هدف پاراگراف نشان دادن این حقیقت است که پناهندگان تازه وارد «کوزوو» در فقر شدید زندگی می کنند . آیا این موضوع به اینکه تلفن دوبار در هنگام مصاحبه شما زنگ زد ، ارتباطی دارد ؟ قطعا خیر ، مگر آنکه تلفن ها از سوی طلبکاران باشد . آیا این موضوع ارتباطی به این دارد که کفش هایی که آن دختر پوشیده مملو از سوراخ بود؟ مطمئنا بله.

نکته دیگر در نوشتن بدنه نرم خبر استفاده زیاد از نقل قولهای مستقیم از افراد مختلفی است که یا با آنها مصاحبه کرده ایم یا نظر آنها را درباره موضوع از طریقی به دست آورده ایم . زبان روایت باید ساده و صمیمی باشد . نرم خبر می تواند یک مقاله اول شخص باشد. شما مضمون را از زبان کسی که در دل رویداد بوده می نویسید یا خود را به جای او می گذارید و همه چیز را نشان می دهید.

بدنه نرم خبر ، مکان خوبی برای پرورش لید است . شاید همین جا دوست داشته باشید که به آن شش سوال جواب دهید اما عجله نکنید. هر کدام را به اندازه کافی بپرورانید و بگذارید وزن اطلاعاتی که به مخاطب می دهید به طور یکسان در همه قسمت ها تقسیم شود . در نرم خبر مانند سخت خبر نمی توان پاراگراف آخر را چشم بسته برداشت . برعکس سخت خبر ، ردپای گزارشگر و نویسنده خبر در نرم خبر بر جای می ماند در برخی مواقع یک نرم خبر اساسا یک مطلب نظریه ای است شاید پاراگراف آخر همان جایی است که خواننده قرار است هدف اصلی را از خواندن خبر بفهمد.

پایان بندی نرم خبر چگونه است؟

نرم خبر در انتها به جایی باز می گردد که لید از همان جا آغاز شده است . شاید لیدتان را با یک نقل قول آغاز کرده اید ، پس در انتها می توانید نقل قول دیگری از همان شخص به کار برید یا با اشاره به آن تمام کنید . شاید لیدتان با توصیف یک رویداد آغاز شده است پس با تکیه به همان ، گزارش را تمام کنید . یادتان باشد پایان بندی شما بسیار مهم است و قرار نیست چشم بسته حذف شود . پایان بندی شما می تواند دربرگیرنده اطلاعات جدیدی باشد که خواننده تنها از طریق خواندن آن می تواند حلقه گم شده متن را پیدا کند .

با این حال پایان بندی شما باید ساده و شفاف و گویا باشد . خواننده باید متوجه شود مطلب شما تمام شده است یا شما می خواهید همچنان او را منتظر نگهدارید .

شما ممکن است به عنوان یک گزارشگر نظر خودتان را بیان کنید . کاری که در سخت خبر ممکن نیست .

به عنوان یک گزارشگر شما چشم و گوش خواننده هستید . شما باید سعی کنید در بدنه خبر خود مقداری از جزئیات بصری را وارد کنید تا خواننده همگام با شما تماشاچی صحنه ها باشد . این کار به خبر شما زندگی و روح می بخشد .به یاد داشته باشید برای خلق چنین نوشته ای که در آن جلوه های بصری وجود داشته باشد نمی توانید تنها به مصاحبه های تلفنی بسنده کنید و باید بارها و بارها و با افراد مختلف چهره به چهره و رودررو شوید .

اخبار فیچری چیست؟

فیچر به جز آنکه به معنی عنصر جذاب لید است ، یک اصطلاح فراگیر و چتری هم هست ، که به گونه های مختلف نرم خبرها اطلاق می شود . نرم خبرهای متمرکز به شرح حال افراد ، مکان ها و چیزها ، متمرکز بر جنبه انسانی خبرها ، نرم خبرهای مبتنی بر رنگ ، آموزش ، سرگرمی و تب های روز خبری در حوز های گوناگون ، همه زیر عنوان فیچر مطرح می شوند . بنابراین فیچر امروز ، فیچر دیروز نیست چرا که پسوند خبر را با خود به یدک می کشد . امروز عده ای معتقدند که حد و مرز نرم خبر و فیچر به کلی از بین رفته است و حتی نمی توان تشخیص داد که کجا از یک نرم خبر استفاده شده و کجا از یک مطلب فیچری . مطالب فیچری اغلب بر اساس رویدادهای نرم خبر نوشته می شوند .

ماری گیلسپی فیچرنویس روزنامه شیکاگو سان تایمز می گوید : بهترین جا برای یافتن یک فیچر نگاه کردن به چیزی است که در اطراف شما در حال وقوع است . به اخبار نگاه کنید . با مردمی که در یک سوپرمارکت هستند صحبت کنید ، به عبارت دیگر زندگی کنید .

کارول لوتیک دبیر ارشد نسخه های خبری مجله نشنال جئوگرافیک هم معتقد است : هیچ فرمولی برای نوشتن یک فیچر خوب در اختیار نیست .یک فیچر خوب به خوانندگان حس عمیق و متفاوتی از فضا و مکان ارائه می دهد . فیچر می تواند از مقداری خوشمزگی و طنز برخوردار باشد .

لوتیک تاکید دارد که نوشتن چنین فیچری بدون گذراندن دروس دانشگاهی سخت است.

یک فیچر نویس موفق باید چشم به جزئیات داشته باشد. باید پذیرای ریسک های گاه و بیگاه باشد و صحنه یا شرایطی را با زبانی غیرعادی و به گونه ای رقم زند که با عث شگفتی خوانندگان شود اما در عین حال آنها را گیج و سرگردان نکند. او باید دارای ذوق و سلیقه و حس بذله گویی باشد تا بدون حضور شخصی و ضربه زدن به هدف گزار‌‌ش ، به جای گفتن خبر، آن را نمایش دهد.

نویسنده: سید جواد ماهری
به نقل از وبلاگ اطلاعات: http://ghaibullahmakhdom.blogfa.com/post/17

تهیه و تنظیم: گروه سرگرمی.

منبع: مجله اینترنتی پارسی گو
درج مطالب مجله اینترنتی پارسی گو با ذکر منبع (www.parsigoo.com) بلامانع است.

به اشتراک بذار:
بیشتر بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.