در این مطلب به معرفی چند کتاب رمان و داستانی میپردازیم که درباره جنگ جهانی دوم حرفهایی برای گفتن دارند. کتاب های جنگ جهانی که ارزش تحمل کمی درد را دارند تا ما را از دنیای تاریک جنگ آگاه کنند.
۱.کتاب تبصره ۲۲
- نویسنده:جوزف هلر
- مترجم:احسان نوروزی
- انتشارات:نشر چشمه
هلر در جبهههای جنگ جهانی دوم حضور داشت، ماموریتهایی انجام داد و مرگ را با گوشت و پوست خود احساس کرد. او فهمید که مرگ ابدا مفهومی انتزاعی نیست و اگر در مقابل دشمن قرار بگیری در کشتنت لحظهای تردید نخواهند کرد. «تبصره ۲۲» نام قانونی در کتاب هلر است که میگوید: اگر کسی با میل خود در ماموریتهای مرگبار جنگی شرکت کند، دیوانه است، پس میتواند تقاضای معاف شدن بدهد، اما همین درخواست معافیت نشان میدهد که او سالم و عاقل است پس شرایط لازم برای معاف شدن را ندارد.
یوساریان، افسر نیروی هوایی و از شخصیتهای کلیدی اثر که زیرک است و همیشه به دنبال راه فراری از جنگ و ماموریت میگردد، در این داستان، در چنگال تبصره ۲۲ گرفتار میشود. افسر مافوق او کسی است که مدام تعداد ماموریتهای سربازانش را افزایش میدهد تا آنها را بیشتر در خدمت ارتش نگه دارد، شخصیتهای دیگری هم در این داستان وجود دارند که هرکدام به نوعی با هیولای جنگ درگیرند و داستان را روایت میکنند. میلو میندر بندر که کلاهبردار است نیازهای دو طرف جنگ را تامین میکند، سروان شایسکف که آرزوی ترتیب دادن یک رژه بینقص را دارد، و وینترگرین، سرباز سابق و مسئول دفتر پست که گرداننده واقعی جنگ است. این کتاب صدای نسل جوانی است که دیگر ارزشی برای ساختار قدرت قائل نبودند و میخواستند خودشان برای خودشان فکر کنند
۲.کتاب ه ه ح ه
- نویسنده: لوران بینه
- مترجم: احمد پرهیزی
- انتشارات: نشر ماهی
ه ه ح ه نخستین رمان لوران بینه، نویسندهٔ فرانسوی، است که در سال ۲۰۱۰ به چاپ رسید و جایزه گنکور رمان اول را برای او به ارمغان آورد. این رمان تاریخی، پس از ترجمه به زبان انگلیسی، در فهرست رمانهای برجستهٔ سال ۲۰۱۶ نشریهٔ نیویورک تایمز جای گرفت. ه ه ح ه ماجرای «عملیات آنتروپوید» را روایت میکند که در جنگ جهانی دوم رخ داد و طی آن چتربازان چک راینهارد هایدریش را به قتل رساندند، مردی ملقب به قصاب پراگ، یکی از رهبران نازی، معمار اصلی هولوکاست و خطرناکترین مهرهٔ آدولف هیتلر. این گزینه یکی از بهترین زندگینامه هایی اشت که در قالب یکی از کتاب های جنگ جهانی چاپ شده است.
۳.کتاب بادبادک ها
- نویسنده:رومن گاری
- مترجم:ماه منیر مینوی
- انتشارات:انتشارات توس
رمان بادبادکها ایده اصلی خود را از واقعیتهای زندگی خانوادهای فرانسوی به نام فلوری گرفته است، تصویری عاشقانه است از دلباختگی پسر و دختری جوان به نام لودو و لیلا که پسر تحت سرپرستی عمویش آمبرواز همه ی عمر خود را صرف ساختن زیباترین بادبادکها کرده است در این میان جنگ جهانی هم این دو نفر را از هم جدا کرده است، با یاد او و در جست و جوی او بادبادکی بزرگ در ذهن می سازد که آسمان آبی را در می نوردد تا مگر از عشق گمشدهاش نشانی پیدا کند.
۴.قربانی
- نویسنده: کورتزیو مالاپارته
- مترجم: محمد قاضی
- انتشارات: نگاه
آنگونه که در ابتدای ترجمه کتاب آمده کورتزیو مالاپارته، به عنوان عضوی از ارتش ایتالیا مخبر و رابط جنگی در جبهه روسیه خدمت میکرد. مالاپارته در ابتدا از روی کارآمدن دولت فاشیستی در ایتالیا حمایت میکند اما به زودی تغییر عقیده میدهد و به علت نگارش کتاب فن کودتا که محتوای ضد فاشیستی داشت محاکمه و به تبعید محکوم میشود. قربانی، خوانندگانش را با صحنههای دلهرهآوری مبهوت میکند. توصیفات اندوهناک از گتوها، خشونت جوخههای مرگ، غم ساکنان پناهگاهها، خودکشی سربازان در جبهههای شمالی و سرکوب خشونتبار مخالفان در جای جای کتاب، نمایان میشود. با اینهمه، تمام کتاب قربانی به درد ورنجها نمیپردازد و در جلسات و مهمانیهای مقامات و نمایندگان دیپلماتیک نیز سخنی برای گفتن دارد.
۵.مفیستو: داستان یک پیشرفت شغلی
- نویسنده:کلاوس مان
- مترجم:فرزانه شجاعیآزاد
- انتشارات:انتشارات مروارید
کلاوس مان (۱۹۴۹- ۱۹۰۶)، نویسنده آلمانی است.این کتاب ششمین رمان کلاوس مان، پسر توماس مان، است که در ۱۹۳۶ زمانی که در تبعید به سر میبرد، منتشر شد و ۲۰ سال زمان برد تا در برلین شرقی مجوز نشر بگیرد. «مفیستو» در ۱۹۳۶، درست پیش از جنگ جهانی دوم و در آمستردام منتشر شد. «مفیستو» روایتی است از پیشرفت شغلی هنرمندی در ۱۰ سال و براساس زندگی واقعی بازیگری به نام گوستاو گروندگن نوشته شده که در دوران آلمان نازی زندگی میکرد. کلاوس مان در این کتاب ماجرای بازیگر تئاتری را روایت میکند که برای پیشرفت شغلیاش با شیطان یا همان دولت نازی پیمان میبندد.
«مفیستو» درباره وضعیت هنرمندان در دورانی است که حکومت محدودیتهایی را برای فعالیت آزادانه به وجود میآورد. این رمان با الهام از داستان دکتر فاوستوس و مفیستوفلس شیطان در افسانههای آلمانی و در اعتراض به سیاستهای حزب نازی نوشته شده است. شاید مفیستو استعاریترین و درعینحال واقعیترین کتابی باشد که در نقد وضعیت جامعه فرهنگی آلمان در دوران حکومت هیتلر نوشته شده و درست به همین دلیل تا ۱۹۸۱ نتوانست در آلمان منتشر شود. این اثر یکی از سه رمان برتر مان به حساب میآید که بر اساس آن در ۱۹۸۱ فیلمی سینمایی نیز تولید شده است.
۶.جنگ چهره زنانه ندارد
- نویسنده:سوتلانا آلکسیویچ
- مترجم:عبدالمجید احمدی
- انتشارات:نشر چشمه
تفاوت عظیم این کتاب با دیگر کتاب های لیست در این است که از جایگاه زنان در جنگ اشاره دارد که معمولا نادیده گرفته میشود. برای فهم ارزش کتاب جنگ چهره زنانه ندارد باید به آماری اشاره کنیم که سوتلانا آلکسیویچ در این کتاب به آن اشاره میکند. آلکسیویچ اشاره دارد که حداقل هشتصد هزار زن در طول جنگ جهانی دوم در ارتش شوروی با عناوین شغلی مختلف همچون تکتیرانداز، خلبان، آشپز، جراح و غیره بهطور مستقیم و غیرمستقیم فعالیت میکردند. موضوع این کتاب پیرامون همین زنان است.
آلکسیویچ در خلال دو دههی ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی سراغ زنانی رفت که در طول جنگ جهانی دوم مشغول خدمت در ارتش شوروی بودند. او با این زنان مصاحبههای مفصلی انجام داد که نتیجهی آن چاپ کتاب جنگ چهره زنانه ندارد در سال ۱۹۸۵در شوروی شد. ویژگی این کتاب دقیقا در مصاحبههای متعددی است که نویسنده با زنان مختلف انجام داده است. خود آلکسیویچ در مصاحبهای عنوان میکند که در خلال نزدیک به بیست سال او با زنانی نشست و برخاست کرده است که درد و رنج جنگ جهانی دوم را با خود در زندگی میکشند. او از میان صحبتهای بسیار عامیانه روزانه این زنان، توانسته به کُنه رنج زنانهی آنان برسد. بعضی از این مصاحبهها آنچنان تکاندهنده بودند که وقتی این کتاب در میانهی دههی ۸۰ میلادی به چاپ رسید، بهسرعت میان خوانندگان دست به دست شد بهنحویکه حدود دو میلیون نسخه از این کتاب به فروش رفت.
۷.کتاب بلیدرانر
- نویسنده:فیلیپ کی دیک
- مترجم:شهریار وقفیپور
- انتشارات:نشر نیماژ
اگر به موضوعات جنگ جهانی و اخرزمان هسته ای علاقه مندید اما دوست ندارید کتاب های تاریخی و براساس واقیت بخوانید و دنبال اثری علمی تخیلی هستید این کتاب بهترین گزینه است.کتاب بلیدرانر یک نمایش پیشگویانه از یک آینده تاریک است. رمانی که الهامبخش فیلمهای موفقی شده است. تا سال ۲۰۲۱، آخرین جنگ جهانی اتفاق افتاده، جنگجهانی میلیونها نفر را کشته است و کل گونهها را در خطر انقراض قرار داده و بیشتر بازماندگان به سیارات دیگر فرار کردهاند و آنها که ماندهاند گرفتار مشکلات فراوانی شدهاند؛ و همچنین جهان دچار آلودگیهای رادیواکتیوی شده است. افرادی که باقی ماندهاند تمام موجودات زنده را مالک میشوند.
آنها درگیر بحران هویت و دودلی در تشخیص درست و غلط شدهاند که ریک دکارد قهرمان داستان را هم درگیر خود کرده است. مهاجران به مریخ با آندروئیدهایی با چنان پیشرفتگی رو به رو میشوند که از مردان یا زنان واقعی قابل تشخیص نیستند. دولت که به خاطر این انسانهای مصنوعی تا حدی به خطر افتاده، میترسد و زندگی آنها روی زمین را ممنوع میکند. آنها مجبورند پنهانی زندگی کنند. درنتیجه آندروئیدهای غیرمجاز در میان انسانها زندگی میکنند و کسی نمیتواند آنها را تشخیص دهد. ریک دکارد، یک شکارچی مجازات شده است که مامور شده، آندروئیدهای سرکش را پیدا کند و آنها را از بین ببرد. اما، آندروئیدها نیز با نیروی کشندهای برای دفاع از خودشان میجنگند.
اگر به کتاب های علمی-تخیلی بیشتر از کتاب های جنگ جهانی علاقه دارید سراغ این مطلب بروید: معرفی چند کتاب علمی-تخیلی پرفروش دنیا